In het hart van het Amsterdamse Bos, vlak naast geitenboerderij Ridammerhoeve, ligt een bijzondere plek: Het Voedselbos. Hier worden groente, fruit en kruiden verbouwd volgens de principes van boslandbouw. Alles biologisch, gifvrij en met respect voor de natuur. Het is een plek waar gezonde voeding, biodiversiteit en natuureducatie samenkomen. Het is een van de vele plekken in het Bos waar groene vrijwilligers actief zijn.
Het Voedselbos beslaat twee hectare en bestaat uit drie delen:
- Een stuk met meerjarige planten
- Een weidegebied voor dieren van Geitenboerderij Ridammerhoeve
- Een deel met kruiden, fruit en notenbomen en moestuin
- Voedselbospad
Elke plant, struik en boom is eetbaar. De tuin wordt ecologisch beheerd volgens de principes van boslandbouw en is goed voor de bodem, insecten, dieren én mensen. Vrijwilligers zorgen samen met passie voor het onderhoud van deze vruchtbare plek.
Leren over natuur en boslandbouw
Ook leren bezoekers over boslandbouw, een beheersysteem dat bomen, gewassen of vee integreert om duurzame en productieve landschappen te creëren. Het bevordert biodiversiteit, verbetert de bodemgezondheid en draagt bij aan klimaatbestendigheid. Meewerken met de natuur is een belangrijk principe. Bezoekers krijgen een rondleiding door het Voedselbos of kunnen zelfstandig rondwandelen over het Voedselbospad dat langs de rand van het Voedselbos ligt. Al kijkend, horend, voelend, ruikend en proevend leren zij over lokale voedselproductie.
Een tafel vol lekkers uit het Voedselbos
Vandaag zijn acht vrijwilligers aan het werk onder begeleiding van Lydia, coördinator van het Voedselbos. “Het Voedselbos is volop in ontwikkeling. Mede door de een nat jaar als gevolg van de klimaatverandering zijn veel bomen en struiken gesneuveld. Daardoor is de oogst nog gering en moeten we hierop anticiperen. Als de oogst groter is, gaan we deze in samenwerking met andere partijen verdelen en verwerken. Nu wordt deze nog verdeeld onder de vrijwilligers en weggeven.” aldus Lydia. “Wil je straks ook wat mee naar huis nemen?”
Andjeni en haar zoon
“Ik ben hier vandaag met mijn zoon. We houden van de natuur en wilden samen iets doen. Het is onze eerste dag en we vinden het hartstikke leuk!”
Van appel tot appeltaart – leren en genieten
Tijdens de pauze zit de groep gezellig aan tafel bij de keet. De tafel ligt vol met fruit en zelfgemaakte jam, verse munt- en citroenmelissethee en fruitwater. Vrijwilligerscoördinator Kayleigh heeft een snijbiet-frittata gemaakt van groenten uit de tuin. De gesprekken gaan over het leven en over de tuin: “Wist je dat je van de wortels van de cichorei een soort koffie kunt maken?” Kayleigh: “Twee weken geleden hebben we kilo’s appels geplukt. We hebben heb er moes, compote en appeltaart van gemaakt. Ooit willen we samen een kookboek maken met recepten uit de tuin. We leren hier van elkaar wat je allemaal kunt maken met de oogst.”
Jeroen
“Ik werk hier omdat ik meer connectie wil met alles wat groeit en bloeit. Ik wilde leren waar mijn eten vandaan komt. Nu kijk ik met nog meer verwondering naar mijn bord, omdat ik het eten zelf heb zien groeien.”
Cas
“Ik vind het heerlijk om buiten bezig te zijn en alles te zien groeien.”
Jaap
“Ik ben vanaf het begin betrokken. Samen hebben we alles aangeplant. Het is een leuke, gemêleerde groep. En je leert hier ontzettend veel.”
Biodiversiteit in actie – de koninginnenpage
Een bijzonder moment: op de venkel en peen zijn rupsen van de zeldzame koninginnenpage-vlinder gevonden. Lydia, coördinator van de Voedseltuin vertelt: “Venkel is een van de waardplanten van deze vlinder. Door bewust planten te kiezen die bepaalde dieren aantrekken, zorgen we voor biodiversiteit in de tuin.”
Vrijwilligerswerk in het Bos – voor iedereen wat wils
Het Voedselbos is niet de enige plek waar vrijwilligers actief zijn. In het Amsterdamse Bos zetten veel mensen zich in bij:
- Het Voedselbos
- Heemtuin Vogeleiland
- De Vogelwerkgroep (Vogeltellingen, aanleg en onderhoud nestplaatsen ijsvogels, uilenmonitoring)
- Vrijwilligers vrijdag
- Soortenmonitoring
- Natuureducatie
- Publieke taken zoals helpen bij events en toezicht etc.
- Het Natuurcentrum de Boswinkel
- Maatwerk
Naast individuele groendoeners die zich structureel of eenmalige inzetten, leveren ook bedrijven een grote bijdrage in mankracht. Kayleigh: “We kunnen altijd extra handjes gebruiken. Of je nu wilt snoeien, bordjes timmeren, helpen bij het verhogen van de biodiversiteit, mensen iets wil leren over de natuur – er is voor ieder wat wils. Je hoeft geen ervaring te hebben. We bieden ook workshops en cursussen aan.”
Michelle:
“Ik werk nu bij een corporate, maar volg een natuuropleiding en was op zoek naar vrijwilligerswerk dat bij mijn opleiding past. Hier kon ik meteen aan de slag. Alles wordt goed uitgelegd en je leert waarom je iets doet.”
Er zijn allerlei ideeën voor het Amsterdamse Bos:
- Samenwerking met zorginstellingen
- Kookworkshops in het Voedselbos en Natuurcentrum
- Een ZZP-poule voor gidsen en experts die lezingen kunnen geven
- Monitoring van biodiversiteit in het bos
- Met externe vrijwilligersgroepen samenwerken (IVN, KNNV etc)
- Maatwerk
Kayleigh: “Mijn droom is om op alle vlakken van natuurbeheer het publiek te betrekken. Voor veel mensen is dit hun achtertuin. Hoe mooi zou het zijn als we hier samen zorg voor dragen?”
Wil jij ook bijdragen aan een groener Amsterdamse Bos?
Sluit je aan bij een van de vrijwilligersgroepen of kom een dagje meehelpen. Er is altijd iets te doen – en iedereen is welkom!