Groene juffen prikkelen peuters met een natuurlijke ontdekkingsreis
Wat gebeurt er wanneer bevlogen IVN-vrijwilligers een kinderdagverblijf bezoeken? Dan veranderen een tuin, een bak aarde en een paar zelfgemaakte slakken al snel in een avontuurlijke ontdekkingsreis. Bij kinderdagverblijf Klein Alkmaar laten Thea Scheepe-Dekker en Marijke Brouwer peuters spelenderwijs kennismaken met de natuur: een ochtend vol verwondering, plezier en kleine ontdekkingen.
“Ja, dat gepiep hoor je goed,” zegt Thea lachend. “Ik heb kuikens mee. De kinderen vinden dat fantastisch!”.
Natuurlessen voor de allerkleinsten
Thea en Marijke zijn op pad om kinderen op een speelse manier kennis te laten maken met natuur. Samen met een andere IVN’ers bezoeken ze jaarlijks acht locaties van kinderdagverblijven en peuterspeelzalen in Alkmaar. Daar geven zij natuur- en voedsellessen.
Natuur dichtbij

Met een moestuinbak op de locatie leren de kinderen laagdrempelig hoe groentes groeien en hoe de natuur werkt. Tijdens het seizoen is er voor de kinderen, van alles te doen:
- Helpen met zaadjes planten
- Water geven van de plantjes
- Kijken hoe de plantjes groeien
- Op zoek naar bodemdiertjes
- Samen proeven van de oogst
Leren waar eten vandaan komt
Voor Thea zit de meerwaarde vooral in de verwondering van kinderen. “Ik vind het prachtig om te laten zien hoe een zaadje uitgroeit tot een plantje. En hoe kinderen nieuwe dingen durven te proeven.” Laatst hebben we aardappels geoogst met de kinderen. We hebben ze samen gewassen en opgegeten. “Het is belangrijk dat kinderen leren waar hun eten vandaan komt. Niet alleen uit de winkel, maar ook uit de tuin.”
Op zoek naar slakken
In de tuin verstoppen Thea en Marijke zelfgemaakte slakjes van klei.
Wie helpt er mee slakken zoeken?
Sommige kinderen rennen meteen de tuin in. Al snel duiken overal slakjes op. Opvallend is dat er geen wedstrijd of competitie ontstaat: het gaat vooral om ontdekken en plezier maken.
Verwondering in een bak aarde
Even later verzamelen de kinderen zich rond een grote bak met aarde. Daarin krioelen wormen, slakken en andere kleine bodemdiertjes. Voorzichtig pakt Marijke een worm op en legt deze in de hand van een peuter. Met grote ogen kijkt hij naar het kronkelende diertje. Een ander kind besproeit een slak met een plantenspuit. “Slakje, word wakker!” De kinderen mogen voelen, kijken, ontdekken en ervaren. Precies dat maakt de activiteiten zo krachtig.
Een verrijking voor de opvang
De medewerkers van het kinderdagverblijf zijn enthousiast. “De kinderen kijken er enorm naar uit,” vertelt pedagogisch medewerker Kristen. “Ze komen elk jaar terug en de kinderen kennen de groene juffen inmiddels al. Het is echt een verrijking.” Ook ouders zijn enthousiast. Natuuronderwijs is ontzettend waardevol.
Vaardig flexibel
Thea en Marijke zijn ontzettend vaardig. Niet alleen vertellen ze vol enthousiasme over natuur en voedsel. Ze zijn vriendelijk, geduldig en sluiten met hun activiteit perfect aan bij de beleving van kinderen. Ze hebben aandacht voor ieder kind. Daarbij spelen de vrijwilligers flexibel in op wat er op dat moment nodig is, omdat peuters vaak een korte spanningsboog hebben. “Zodra we merken dat de aandacht verslapt, stoppen we gewoon en bieden we iets anders aan.”

Wil jij ook kinderen begeleiden?
Wil je ook aan de slag als vrijwilliger? Of het nu gaat om het begeleiden van een natuurles, moestuinles of een ontdekkingstocht in de natuur. Wij geven je een aantal mogelijkheden:
Word Natuurvrijwilliger in het onderwijs: ondersteun scholen bij het geven van natuurlessen.Ga naar de pagina voor Natuurvrijwilligers. Hier kun je meer informatie vinden en je aanmelden. Je wordt dan gekoppeld aan een school of lokale werkgroep in jouw buurt.
Word Moestuincoach: Weet je al veel over moestuinieren en wil je je kennis overbrengen aan kinderen? Volg dan de opleiding ‘Moestuincoach’ en certificeer jezelf! Deze opleiding wordt georganiseerd door Jong Leren Eten Noord-Holland, Velt en IVN Natuureducatie.
Of volg deze E-learning voor groene vrijwilligers en leer kinderen de natuur in de stad ontdekken met leuke werkvormen.
Natuurgids Alkmaar
Het moestuinieren bij de peuterspeelzalen van Klein Alkmaar (locatie Damakker) wordt ondersteund door Natuurgids Alkmaar (centrum voor natuur- en duurzaamheidseducatie) in samenwerking met JOGG en IVN. Ieder jaar krijgen de locaties een pakket met 16 soorten biologische zaden en 60 liter compost voor het nieuwe moestuinseizoen. IVN geeft moestuinadviezen en op iedere locatie een natuur- of voedselles.
Lees ook
Opleiding Moestuincoach
Weet jij al veel over natuurlijk moestuinieren? Droom je ervan om je kennis en ervaringen te delen met kinderen? Doe dan mee met de opleiding ‘Moestuincoach’.
Word natuurvrijwilliger in het onderwijs
Word Natuurvrijwilliger in het onderwijs: ondersteun scholen bij het geven van natuurlessen. Je wordt dan gekoppeld aan een school of lokale werkgroep in jouw buurt.
Leer je Groen
Stadsnatuur ontdekken met kinderen
Volg deze e-learning voor groene vrijwilligers en leer kinderen de natuur in de stad ontdekken met leuke werkvormen.