Timo is beschermer van weidevogels
Ieder voorjaar trekken weidevogels, zoals de grutto, naar Nederland. Na een lange reis vol gevaren gaan ze op zoek naar een veilige plek: om te rusten, te broeden en te voeden. Vaak zoeken ze die plek op het boerenland. Maar door de intensieve landbouw wordt het weidevogels daar steeds moeilijker gemaakt. Weidevogels blijven afnemen in aantallen. Dankzij Timo, vijf andere vrijwilligers en een betrokken boer, krijgen weidevogels in Midwoud een kans!
Samen met Timo kijk ik uit over een groot open grasland van 25 hectare in Midwoud, Noord-Holland. Nu oogt het vooral verlaten, maar wie goed kijkt ziet nog resten van nesten. Hier hebben weidevogels – als de grutto, kievit, tureluur en scholekster – gebroed.
Vrijwilligers voor vogels
Timo: “Drie weken geleden heb ik nog de laatste legsels gecontroleerd. Vanaf half maart tot eind juni hebben we hier samen alles op alles gezet om de nesten van weidevogels te beschermen. Aan het begin van het broedseizoen observeerden we het gedrag van de vogels vanaf de kant. Zo konden we inschatten waar de nesten lagen. Verder in het broedseizoen liepen we in stroken door het grasland om deze nesten op te sporen. Elk nest hebben we ingevoerd, in de Boerenlandvogelmonitor, en gemarkeerd met twee bamboestokken. Zo weet de boer: ‘hier ligt een nest’.”
Betrokken Boer
Dankzij de markering ziet de boer precies waar de nesten zich bevinden. Daar houdt hij vervolgens rekening mee bij het bewerken van het land: hij laat het stukje grond ongemoeid of rijdt er met zijn machines omheen. De boer is aangesloten bij agrarisch natuurbeheer (BoerenNatuur Noord-Holland). Timo: “Boeren spelen een sleutelrol. Zij beheren immers het boerenland, het broedgebied van weidevogels. Als we niet samenwerken, dan weet de boer niet waar de nesten liggen en kunnen ze verloren gaan. Door samen te werken, voorkomen we dat eieren en kuikens verloren gaan en geven we weidevogels een grotere kans om voort te bestaan.”
Weidevogels dreigen te verdwijnen
Want verlies van weidevogels kunnen we ons niet permitteren. Weidevogels nemen al jaren af in aantal. Ons nationale icoon, de grutto, is in de afgelopen vijftig jaar afgenomen van 120.000 naar nu nog slechts 25.000 broedparen. De belangrijkste oorzaak is het verdwijnen van geschikt leefgebied door het steeds intensievere gebruik van het boerenland. De situatie is zelfs zo zorgelijk dat Nederland op het matje is geroepen door de Europese Commissie, omdat ons land weidevogels onvoldoende beschermt.
Vrijwilligers zijn onmisbaar
Om te voorkomen dat weidevogels verdwijnen, zijn er meer natuurinclusieve maatregelen nodig. Bescherming van nesten is daar onderdeel van. Alleen als er genoeg jongen groot worden, kan de populatie weer groeien. Timo: “Hier, op deze percelen, hebben we in totaal honderd nesten gemarkeerd. Van ongeveer tweederde weten we dat de eieren zijn uitgekomen."
“Soms, als je goed luisterde, hoorde je een zacht gepiep uit de eieren komen. Dan wist je dat het niet lang meer zou duren voordat de kuikens uitkwamen. Ik heb eieren zien kraken en kuikens over het land zien lopen. Heel bijzonder om dát mee te maken!”
Of de kuikens het daarna ook gered hebben, blijft onzeker. Maar één ding is zeker: in dit weiland kregen ze een kans, dankzij de onmisbare inzet van vrijwilligers!
Vrijwilliger Weidevogelbescherming
Timo is vrijwilliger weidevogelbescherming bij Landschap Noord-Holland. “Ik kan het iedereen aanraden! Nadat ik mijn studie Aardwetenschappen en Ecologie had afgerond, wilde ik meer leren over de natuur, mijn soortenkennis te vergroten en praktijkervaring opdoen. Ik zocht iets waarmee ik me, naast mijn werk, kon inzetten voor de natuur en kwam uit bij de vrijwilligersvacatures van Landschap Noord-Holland.”
Nieuwe vrijwilligers kunnen zich eenvoudig aanmelden via de website. Voor iedereen die begint, organiseert Landschap Noord-Holland een basiscursus. Tijdens vijf avonden theorie en een veldexcursie leer je alles over het gedrag van weidevogels, de verschillende beschermingsmaatregelen en werkzaamheden van de boer. Daarna word je, op basis van je woonplaats, ingedeeld bij een vrijwilligersgroep. Ook in het veld krijg je begeleiding van een ervaren vrijwilliger. Timo: “Het mooiste vind ik dat je samen met anderen echt actief bijdraagt aan de bescherming van soorten. Je leert in korte tijd ontzettend veel over deze vogels en al het andere leven rond het boerenland. Ik ben pas een jaar vrijwilliger, maar heb in die tijd al enorm veel kennis en ervaring opgedaan. En mijn liefde voor weidevogels? Die is alleen maar groter geworden.”
